Benim genel olarak uzay programlarıyla ilgili halk içinde en çok duyduğum cümlelerden biri bu olsa gerek. Dünya üzerinde ihtiyaç sahibi olan bunca insan var ve bazıları temel ihtiyaçlarını bile karşılayamıyorlar. Öte yandan, Mars’a veya Ay’a gönderilecek birkaç araç için yüz milyonlarca dolar para harcandığını duyuyoruz ve bu sorunun akla gelmesi gayet olağan. Peki gerçekten uzay programlarına harcanan parayı kesip o parayla insanların ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmak doğru yol mu?

Öncelikle uzay programlarının gerçekten görece çok paraya mal olup olmadığına bir emin olalım. Uzay deyince akla gelen başlıca kurum olan NASA’yı düşünelim. NASA’nın bütçesi bu yıl 22.6 milyar dolarmış. Oldukça fazla, değil mi? Peki Amerika’nın bütçesi ne kadar? 4.7 trilyon dolar. Bu demektir ki ülke bütçesinin sadece %0.48’i NASA’ya harcanmış. NASA demek elbette sadece uzay demek değil. NASA ayrıca meteoroloji, insansız hava araçları, jeoloji gibi pek çok alanla ilgileniyor ve NASA’ya verilen bütçede bunların da payı var. Uzay araştırmaları NASA’nın sadece bir kolu. Uzay araştırmalarının merkez üssü olarak görülen Amerika’da bile uzay araştırmalarına ayrılan bütçe toplam bütçenin iki yüzde birinden az. NASA’nın en çok bütçe yüzdesine sahip olduğu Apollo programı zamanlarında bile NASA toplam bütçenin en fazla %4.5 kısmına sahip olmuş. Verilerle ilgili linke yazının sonunda yer verdim.

Diyelim ki iki yüzde bir yine çok geldi ve uzay araştırmalarına harcanan parayı dünyanın sorunlarını çözmeye harcamak istiyoruz. Bu durumun sonuçları ne olur? Ülke açısından düşünecek olursak, ülke bilimsel araştırmalarda inanılmaz derecede geriye düşmüş olur ve bilimsel saygınlığını yitirir, gücünü kaybeder. Bazı insanlar hala kabul edemese de günümüzde güç demek artık uzaya, özellikle Mars’a, keşif araçları yollayabilmek demek. Bunu yapmayı bırakan bir ülke kendi kuyusunu kazmış olur. Diyelim ki bunları hep göze aldık ve parayı yardım için kullanmak istiyoruz. Para nereye ve nasıl bağışlanmalı? Süreç nasıl işleyecek? Afrika’daki insanlara mı kendi ülkemizdeki insanlara mı yardım götürmeliyiz? Bu para gerçekten yeterli olacak mı? Çözmemiz gereken onlarca sorun var ve o paranın alınıp yardım için kullanılması fikri bana hiç uygulanabilir gelmiyor.

Uzay araştırmasının insanlığa ne katkı sağladığından bahsetmem de gerek. Öncelikle uzay çalışmaları hem bilimsel hem de teknolojik olarak sınırlarımızı sonuna kadar zorlamamız gereken çalışmalardır. Uzaya bir aracı veri toplamak için göndermek mühendislik açısından oldukça zorludur ki insanlı uzay araçlarının zorluğunun yanında onlar yine hiçbir şeydir. Bunları başarabilen bir ülke veya şirket; mühendislikte ve bilimde zirvededir, en üstün teknolojiye ve en çok bilgiye, pratiğe sahip demektir. Bu teknoloji sadece uzay sektörünü değil birçok diğer sektörü de olumlu şekilde değiştirir. Teflon tavalar, bazı hazır gıdalar gibi pek çok şey uzay teknolojileri sayesinde icat edilmiş ve hayatımızın sıradan bir parçası olmuştur. Mesele iki insanın Ay’da yürümesinden çok daha fazla ve büyük resmi görebilmek gerekiyor.

Ayrıca ben dünyadaki açlık sorununun da nihai çözümünü uzay teknolojilerinin vereceğini düşünüyorum. Örneğin Mars, insan yaşamı açısından oldukça elverişsiz bir bölge ve orada insanlara besin sağlamak başlıca sorunlardan biri. Mars için geliştirilen bir gıda üretim teknolojisi, değiştirilerek Dünyada açlık sorunu olan yerlerde de uygulanabilir. Bu sadece küçük bir örnek.

İnsanların çok konuşup doğru düzgün icraat yapmama ve kendilerinde kusur görememe huylarını bu soruda da gözlemleyebiliyorum. Bu savı kullanan birçok insan aslında diğer insanları o kadar da önemsemiyor ve amaçları sadece konuşmak. Yardım yapmak adına aslında çok da istekleri yok. Kendilerine ihtiyaç duymayacakları, zaten sahip oldukları şeylere para harcamayıp o parayla yardım yapmaları söylendiğinde çoğu burun kıvırıyor. İnsanlar ihtiyaç duymadıkları bir sürü fazladan çantalara, ayakkabılara, kıyafetlere para harcamasalar, doyduktan sonra yemeye devam etmeyip biriken parayı ihtiyaç sahiplerine bağışlasalar zaten ortada açlık falan kalmaz. Her gün farklı kıyafet giymeden de yaşayabilirsiniz. Her nasılsa onlara göre suçlu elbette ki kendileri değil; insanlığa hizmet eden, insanlığın ufkunu genişleten uzay programları ve bilimsel çalışmalar. Dünyada devam eden sorunların sebebi emin olun ki uzay programları değil, insanların bencilliği ve her şeyi israf etmeleri.

Uzay programları teknolojinin gelişimi ve daha iyi yarınlar için oldukça gerekli. Eğer siz de onlara para harcanmasını gereksiz buluyorsanız ve israf olarak görüyorsanız ilk kendi hayatınızı gözden geçirmenizi tavsiye ederim. Acaba siz hiçbir şeyi israf etmiyor musunuz? Daha iyi bir gelecek için harcanan para mı, yoksa halihazırda bir telefona sahip olunduğu halde özelliklerine ihtiyaç olmayan üst model pahalı bir telefona harcanan para mı israf? Sorunu kendimizde aramaya başladığımız zaman sadece başlıktaki sorunun değil pek çok sorunun cevabını bulacağız.

Kullandığım link: https://en.wikipedia.org/wiki/Budget_of_NASA#:~:text=NASA’s%20budget%20for%20fiscal%20year,in%20nominal%20dollars)%20on%20NASA.